مشاوره حقوقی تلفنی

دادگاه خانواده

دادگاه خانواده برای رسیدگی قضایی به امور خانوادگی همچون طلاق، نکاح، نفقه و ... در ایران تشکیل شده است.

در گذشته دادگاه خانواده شعبه ای از دادگاه عمومی بود.با تصویب قانون حمایت خانواده مصوب 1391، قوه قضائیه مکلف شد برای رسیدگی به دعاوی خانوادگی در کلیه حوزه های قضایی شهرستان دادگاه خانواده ایجاد کند.(ماده یک قانون حمایت خانواده)

لذا با تشکیل دادگاه خانواده و اختصاص یافتن رسیدگی امور خانواده به این دادگاه، دادگاه عمومی فاقد صلاحیت برای رسیدگی به امور خانواده می شود و باید قرار عدم صلاحیت صادر کند.البته طبق ماده یک قانون حمایت خانواده تا زمانی که دادگاه خانواده در همه شهرستان ها تشکیل نشده است، دادگاه عمومی حقوقی به دعاوی خانوادگی با رهایت قانون حمایت خانواده رسیدگی می کند.

 

اعضای دادگاه خانواده

دادگاه خانواده متشکل از یک مشاور قضایی و رئیس دادگاه یا دادرس علی البدل است.

مشاور قضایی باید زن باشد و به موجب ماده 2 قانون حمایت خانواده  ظرف سه روز از ختم دادرسی نظر خود را به صورت مستدل بیان نماید.البته نظر مشاور دادگاه برای قاضی الزام آور نیست و می تواند به صورت مستدل نظر وی را رد کند.اما ثبت نظر مشاور در دادنامه و دلیل رد نظر او توسط قاضی الزامی است.

قضات دادگاه خانواده به موجب ماده 3 قانون حمایت خانواده لزوما باید متاهل و دارای 4 سال سابقه قضایی باشند.

 

صلاحیت ذاتی دادگاه خانواده

ماده ی 4 قانون حمایت خانواده، صلاحیت ذاتی دادگاه خانواده را در 18 مورد مقرر داشه است:

ماده۴ـ رسيدگي به امور و دعاوي زير در صلاحيت دادگاه خانواده است:

1-نامزدی و خسارات ناشی از برهم زدن آن

2ـ نکاح دائم، موقت و اذن در نکاح

3ـ شروط ضمن عقد نکاح

4ـ ازدواج مجدد

5ـ جهیزیه

6ـ مهریه

7ـ نفقه زوجه و اجرت‌المثل ایام زوجیت

8ـ تمکین و نشوز

9ـ طلاق، رجوع، فسخ و انفساخ نکاح، بذل مدت و انقضای آن

10ـ حضانت و ملاقات طفل

11ـ نسب

12ـ رشد، حجر و رفع آن

13ـ ولایت قهری، قیمومت، امور مربوط به ناظر و امین اموال محجوران و وصایت در امور مربوط به آنان

14ـ نفقه اقارب

15ـ امور راجع به غایب مفقودالاثر

16ـ سرپرستی کودکان بی‌سرپرست

17ـ اهدای جنین

۱۸ـ تغییر جنسیت

 

همانطور که میبینیم علاوه بر دعوای مرسوم خانوادگی مانند طلاق، دعاوی مرتبط با سرپرستی کودکان بی سرپرست، اهدای جنین و تغییر جنسیت نیز در صلاحیت دادگاه خانواده می باشد.

در صورتی که دعوا ماهیت خانوادگی نداشته باشد و صرفا جنبه ی مالی داشته باشد، طبق رویه ی قضایی و آرایی که تا کنون صادر شده است، در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی می باشد.به طور مثال با فوت شوهر، زن مهریه ی خود را از اموال متوفی (ترکه) مطالبه کند.در این حالت رسیدگی در صلاحیت دادگاه عمومی است زیرا این دعاوی صرفا جنبه ی مالی دارند و نمی توانند در صلاحیت دادگاهی باشند که ذاتا به دعاوی خانوادگی رسیدگی می کند.

 

نحوه رسیدگی به دعاوی ایرانیان غیر مسلمان یا غیر شیعه در دادگاه خانواده

تبصره ماده 4 چنین مقرر داشته است:

"....تصميمات مراجع عالي اقليت‌هاي ديني مذكور در امور حسبي و احوال شخصيه آنان از جمله نكاح و طلاق، معتبر و توسط محاكم قضايي بدون رعايت تشريفات، تنفيذ و اجراء مي‌گردد."

به موجب تبصره ی ماده 4 قانون حمایت خانواده، دعاوی خانوادگی که میان ایرانیان غیر شیعه یا غیر مسلمان باشد، از صلاحیت ذاتی دادگاه خانواده خارج می باشد و در صلاحیت مراجعی است که به موجب قوانین خاص پیش بینی شده است.مانند قانون اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه در محاکم

البته اقلیت های مذهبی مقرر شده در این ماده، اقلیت های مذهبی رسمی کشور میباشند.یعنی اقلیت های ذکر شده در اصل 12 و 13 قانون اساسی

 

نحوه ی رسیدگی به دعاوی خانوادگی ایرانیان مقیم خارج از کشور

در مورد دعاوی خانوادگی ایرانیان مقیم خارج از کشور، ماده ی 15 قانون حمایت خانواده، چنین مقرر داشته است که :

" هرگاه ايرانيان مقيم خارج از كشور امور و دعاوي خانوادگي خود را در محاكم و مراجع صلاحيتدار محل اقامت خويش مطرح كنند، احكام اين محاكم يا مراجع در ايران اجراء نمي‌شود مگر آنكه دادگاه صلاحيتدار ايراني اين احكام را بررسي و حكم تنفيذي صادر كند."

به موجب این ماده، اگر امور و دعاوی خانوادگی ایرانیان خارج از کشور در محاکم صلاحیت دار محل اقامتشان رسیدگی شود، احکام این محاکم در صورتی در ایران اجرا می شود که دادگاه خانواده ایران این احکام را بررسی و حکم تنفیذی صادر نماید.

 

صلاحیت نسبی دادگاه خانواده

صلاحیت نسبی بدین معناست که دعاوی در صلاحیت دادگاه خانواده، در کدام شعبه ی دادگاه باید طرح شوند؟

برای مثال زن و شوهری که در دادگاه خانواده طرح می کنند، دعوای آن ها در کدام شعبه از دادگاه خانواده رسیدگی می شود؟

به موجب ماده 12 قانون حمایت خانواده، در دعاوی خانوادگی بین زوجین، زوجه می تواند علاوه بر محل اقامت خوانده(شوهر) در محل سکونت خود نیز اقامه دعوا کند.این ماده خلاف اصل صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده می باشد و اصل بر این است که دادگاه صالح برای رسیدگی به دعاوی، دادگاه محل اقامت خوانده می باشد.به نظر می رسد که هدف از طرح این قاعده استثنایی حمایت از زن باشد.

در ماده ی 14 نیز وضعیت رسیدگی به دعاوی ایرانیان مقیم خارج از کشور بررسی شده است.در صورتی که هر دو طرف در ایران اقامت نداشته باشند و بخواهند دعوای خود را در دادگاه خانواده ایران طرح کنند، دادگاه محل سکونت موقت زوجه، دادگاه صالح برای رسیدگی است.

 

تشریفات رسیدگی در دادگاه خانواده

رسیدگی در دادگاه خانواده با تقدیم دادخواست آغاز می شود.

در ماده 8 قانون حمایت خانواده، مقرر شده است:

" رسيدگي در دادگاه خانواده با تقديم دادخواست و بدون رعايت ساير تشريفات آيين دادرسي مدني انجام مي‌شود."

در نتیجه تنظیم دادخواست برای طرح دعاوی خانوادگی در دادگاه خانواده، باید طبق مقررات قانون آیین دادرسی مدنی باشد و نمی توان از آن تخطی نمود.ایراداتی به این ماده وارد است از جمله این که برخی دعاوی مطروحه در دادگاه خانواده، برای رسیدگی نیازی به دادخواست ندارند همچون دعاوی قیمومیت، سرپرستی کودکان بی سرپرست، امور و اموال محجورین و..

دیگر ایراد این ماده این است که علی رغم حذف تشریفات آیین دادرسی مدنی، تشریفات جدید کاملی برای رسیدگی به این دعاوی جایگزین نشده است و رسیدگی بدون هیچ تشریفاتی امکان پذیر نمی باشد و قانون حمایت خانواده در بسیاری موارد ساکت است.

به موجب ماده 9 قانون حمایت خانواده علاوه بر تقدیم دادخواست،تشریفات و نحوه ی ابلاغ در دادگاه خانواده نیز تابع مقررات آیین دادرسی می باشد.بنابراین قواعد راجع به صلاحیت، حق دفاع، حضور در دادرسی و رسیدگی به دلایل در دادگاه خانواده نیز باید رعایت شود.

مجهول المکانی خوانده در دعاوی خانوادگی

طبق ماده 9 قانون حمایت خانواده، ابلاغ در دعاوی خانوادی تابع قواعد ابلاغ در قانون آیین دادرسی مدنی می باشد.اما در صورتی که خوانده مجهول المکان باشد و اطلاعی از او در دست نباشد، به موجب ماده ی 8 همین قانون خواهان باید آخرین اقامتگاه او را به دادگاه اعلام کند.

 

تاخیر در جلسه دادرسی در دادگاه خانواده

بنابر ماده 10 قانون حمایت خانواده تاخیر در جلسه دادرسی به درخواست زوجین و یا یکی از آن ها تا دوبار مجاز شمرده شده است.

این امکان فقط در دعاوی میان زوجین می باشد.همچنین کسی که درخواست تاخیر جلسه را دارد باید ثابت کند که این تاخیر امکان صلح و سازش بین طرفین را ایجاد می کند.زیرا این اجازه برای به تاخیر انداختن جلسه دادرسی، با هدف ایجاد صلح و سازش میان طرفین است.

(این اجازه ی تاخیر در دادرسی مدنی و دادگاه عمومی برای یک بار است.) 

 

چنانچه شما احتیاج به مشاوره حقوقی و یا اخذ وکیل برای طرح دعوای خانوادگی در دادگاه خانواده دارید می توانید از طریق صفحه ی مشاوره حقوقی با ما در ارتباط باشید.

هم چنین وکیل سلام با عضویت وکلای با سابقه دادگستری، در سایر دعاوی حقوقی اعم از خانواده، حوزه چک، سفته، کار و کارگر، تامین اجتماعی، اموال منقول و غیر منقول(ملکی)، کیفری، فضای مجازی و دیوان عدالت اداری آماده ی ارائه ی خدمات حقوقی  از جمله مشاوره حقوقی تلفنی و مشاوره حقوقی حضوری می باشد.جهت ثبت درخواست مشاوره حقوقی و اطلاعات بیشتر کلیک کنید.

مشاوره حقوقی تلفنی - اسداله صداقت
درباره نویسنده

اسداله صداقت وکیل پایه یک دادگستری و مشاوره حقوقی قوه قضائیه و مدیر عامل موسسه حقوقی عدالت گستران صداقت به شماره پروانه وکالت 1017 ، دارای 35 سال سابقه در حوزه های مختلف حقوقی اعم از خانواده، حوزه چک، سفته، کار و کارگر، تامین اجتماعی، اموال منقول و غیر منقول(ملکی)، کیفری، فضای مجازی و دیوان عدالت اداری می باشد.

جهت دریافت مشاوره حقوقی کلیک کنید
ارسال دیدگاه خود:
  • نظر خود را فارسی بنویسید.

  • نظرات خلاف قانون و با مضامین توهین، تهمت و ناسزا به مقامات ایران و ادیان و ... حذف می‏شوند.

قانون جدید مهریه
مقدار مهریه میزان مهریه می تواند هر مقدار باشد و قانون هیچ مقداری را برای آن تعیین نکرده است.قانون مدنی در ماده 1080 مقدار مهریه را به طرفین واگذار کرده است.عده ای از فقها نظری خلاف این دارند و معتقد
انواع مهریه
مهریه با توجه به شرایط بر سه نوع است : _مهرالمسمی _مهرالمثل _مهرالمتعه   در صورتی که احتیاج به مشاوره حقوقی برای مطالبه ی مهریه دارید کلیک کنید.مشاوره حقوقی مهرالسمی چیست ؟ مهریه ای که در
جضانت فرزند
طبق یک اصل کلی و قانونی حضانت فرزندان تا سن 7 سالگی بر عهده مادر و از 7 سالگی تا سن بلوغ بر عهده پدر و از سن بلوغ به بعد بر اساس تصمیم طفل و اجازه دادگاه خواهد بود. طلاق توافقی همانگونه که نام آن مشخ
ازدواج موقت
مشکلات ناشی از عدم ثبت ازدواج موقت فرزندان ناشی از عدم ثبت ازدواج موقت همانند فرزندان ناشی از ازدواج دائم دارای حقوق قانونی و اجتماعی هستند یعنی فرزندان مشروع پدر بوده و و پدر باید از آن ها نگهداری و

مشاوره حقوقی