مشاوره حقوقی تلفنی

تفاضل دیه چیست؟

تفاضل دیه

تفاضل دیه -در ابتدا لازم است تعریف مختصری از معنای دیه و جایگاه حقوقی و شرعی آن داشته باشیم.

در ماده 488 قانون مجازات اسلامی در خصوص تعریف دیه آمده است:

«دیه مقدر، مال یعنی است که در شرع مقدس به سبب جنایت غیرعمدی بر نفس، عضو یا منفعت، یا جنایت عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد، مقرر شده است». از نظر فقهی دیه، مال یا پولی است که به سبب کشته شدن انسان یا نقص عضو یا جراحت، توسط مجرم به بازماندگان کسی که کشته شده یا صدمه دیده پرداخت می‌شود.

حکم پرداخت دیه در قرآن در آیه 178 سوره بقره آمده است. از آیه مذکور این معنا مستفاد می‌شود که قصاص نفس باید در برابر قصاص نفس انجام شود و این قصاص یک حقی است که برای اولیاء دم در نظر گرفته شده است و چنانچه قتل عمدی باشد اولیاء دم مقتول می‌توانند تقاضای قصاص قاتل را کنند و یا اینکه از قصاص چشم پوشی کرده و تقاضای دیه نمایند. اما همانگونه که در آیه 178 سوره بقره صراحتاً بیان شده: «... ای افرادی که ایمان آورده‌اید، حکم قصاص در مورد کشتگان، بر شما نوشته شده است: آزاد در برابر آزاد، برده در مقابل برده، زن در برابر زن...»

بنابراین طبق حکم شارع مقدس در موضوع قصاص باید برابری و تساوی و همطرازی وجود داشته باشد یعنی اگر مردی اقدام به قتل مردی کند یا زنی، زنی را به قتل برساند اولیاء دم می‌توانند تقاضای قصاص کنند یا اینکه به اخذ دیه رضایت دهند اما حالا اگر مردی اقدام به قتل زنی کند و اولیاء دم مقتول تقاضای قصاص مرد قاتل را کنند با توجه به اینکه در آیه 178 سوره بقره صراحتاً قید گردیده که آزاد در برابر آزاد و زن در برابر زن و مسئله برابری در قصاص و اینکه دیه زن مقتول نصف دیه مرد قاتل است تکلیف چیست؟ در اینجا مسئله تفاضل دیه مطرح می‌شود. یعنی اگر زنی توسط مردی به قتل برسد و اولیائ دم زن قصد قصاص قاتل را داشته باشند می‌بایستی ½ دیه مرد را بابت تفاضل دیه پرداخت سپس قاتل قصاص می‌شود. علاوه بر موردی که در بالا ذکر شد یعنی قاتل مرد و  مقتول زن باشد موارد دیگری هم وجود دارد که در آن مسئله تفاضل دیه مطرح می‌شود.

موارد پرداخت تفاضل دیه در قانون مجازات اسلامی:

1- مواد 382 – 426 و 550 مربوط به زمانی که قاتل مرد بوده و مقتول زن باشد.

2- مواد 373 و 374 مربوط به زمانی که قاتل متعدد و مقتول یک نفر باشد.

3- ماده 423 زمانی که اولیاء دم متعدد باشند و از نظر دریافت دیه و قصاص تقاضاهای متفاوتی داشته باشند.

نکته قابل توجه اینکه مسئله تفاضل دیه فقط در قتل‌های عمدی صورت می‌گیرد و در قتل غیرعمد قصاص و تفاضل دیه وجود ندارد.

مشاوره حقوقی تلفنی - اسداله صداقت
درباره نویسنده

اسداله صداقت وکیل پایه یک دادگستری و مشاوره حقوقی قوه قضائیه و مدیر عامل موسسه حقوقی عدالت گستران صداقت به شماره پروانه وکالت 1017 ، دارای 35 سال سابقه در حوزه های مختلف حقوقی اعم از خانواده، حوزه چک، سفته، کار و کارگر، تامین اجتماعی، اموال منقول و غیر منقول(ملکی)، کیفری، فضای مجازی و دیوان عدالت اداری می باشد.

جهت دریافت مشاوره حقوقی کلیک کنید
ارسال دیدگاه خود:
  • نظر خود را فارسی بنویسید.

  • نظرات خلاف قانون و با مضامین توهین، تهمت و ناسزا به مقامات ایران و ادیان و ... حذف می‏شوند.

مشاغل سخت و زیان آور
  با توجه به ماده 4 آیین نامه اجرایی کارهای سخت و زیان آور کارفرمایان مکلفند شاغلین در کار های سخت و زیان آور را حداقل سالی یک بار به منظور آگاهی از روند سلامتی و تشخیص بهنگام بیماری و پیشگیری ا
در بعضی از جرائم که مجازات آن حسب قانون، قصاص نفس- اعدام- رجم و ... می باشد متهم باید وکیل معرفی کند و چنانچه قادر به معرفی نباشد دادگاه مکلف است برای متهم وکیل تعیین نماید. در اصل ۳۵  قانون اسا
یکی از موضوعاتی که می‌تواند افراد در جامعه را مقابل هم قرار داده و باعث ایجاد اختلاف و کینه نسبت به یکدیگر شوند، عدم اطلاع از قوانین و حقوق افراد نسبت به یکدیگر است. آشنایی افراد با حقوق خود و دی

مشاوره حقوقی